Movie Review: Mad Max: Fury Road

Σταμάτα να διαβάζεις. Σταμάτα οτιδήποτε κάνεις. Τρέξε να το δεις στον κινηματογράφο. ΤΩΡΑ.

Mad Max Fury Road

Ξεκινάω να γράφω αυτή την παρουσίαση τώρα, σήμερα, στις 00:25 και 21/5/2015, μόλις λίγες ώρες αφού είδα το Mad Max: Fury Road στα Village Cinemas του The Mall, παρέα με την σύζυγο. Αυτές οι λεπτομέρειες έχουν σημασία, αφού εδώ δεν θα βρεις την τυπική παρουσίαση της ταινίας. Αυτήν μπορείς να την βρεις στα εκατοντάδες άλλα sites που έχουν ήδη εκθειάσει την νέα περιπέτεια του Mad Max, το όραμα του George Miller, τα ασύληπτα stunts της. Εγώ θα προσπαθήσω να σου περιγράψω την όλη εμπειρία.

Διότι, τελικά, είναι μια εμπειρία

Μια εμπειρία που πρέπει να έχεις βιώσει στην ζωή σου, ένα από τα πιο εντυπωσιακά κινηματογραφικά οράματα που έχουν τιμήσει με την παρουσία τους την μεγάλη οθόνη. Και που πραγματικά “θα χάσει” – ή, για να είμαστε σωστοί, εσύ θα χάσεις – αν περιμένεις να το δεις στην τηλεόρασή σου.

Ήταν, που λες, μια τυπική ταινία…
Μπαίνεις στην αίθουσα γνωρίζοντας, πάνω – κάτω, τι θα δεις: μία εξωφρενική, άμυαλη περιπέτεια, με έντονη δράση, πλήθος stunts και εκρήξεων. Κάθεσαι, ακουμπάς το ποτήρι με το αναψυκτικό στην ειδική θέση και αρχίζεις να μασουλάς τα νάτσος με λιωμένο τυρί. Τα βουτάς σε αυτό κάνοντας χαζούς ήχους, γελώντας με την παρέα σου, καθώς παίζει το trailer που όλοι έχουμε δει πια για το Jurassic World, όπου ο Chris Pratt οδηγεί τα εξημερωμένα δεινοσαυράκια του προς Την Μεγάλη Απειλή ενός γενετικά μεταλλαγμένου T-Rex.

jurassic_world_004

“Νταμ-νταμ-ντάααααμ”, κάνεις, γελώντας, μιμούμενος την γνωστή μουσική από το Jaws, καθώς τα νάτσος “περιφέρονται” στο λιωμένο τυρί. Ο Chris Pratt είναι αγχωμένος απέναντι στα εφέ. Πλήθος αγνώστων κομπάρσων σκούζει μπροστά στην ψηφιακή απειλή.

Πίσω και μπροστά από αυτό, διαφημιστικά για άλλες ταινιούλες, όλες με λίγα ή πολλά εφέ.

Σε μια ο Statham ξεφτιλίζεται ως υπερκατάσκοπος που βρίσκει τον μάστορά του από μία σχετικά εύσωμη γυναίκα. Χαζογελάς με “τις πλάκες του Hollywood” για το πώς “η χοντρή αποδεικνύεται καλύτερη απο τον γκόμενο Statham, αν και χοντρή και γυναίκα”. Αυτό απο μια “Αμερική” που, κατά τα άλλα, μας τα έχει κάνει τούμπανο με το “πολίτικαλ κορέκτνες”, το “δικαίωμα στη διαφορετικότητα” και τη “μανία με την ισότητα”. “Όλοι είμαστε ίσοι, εκτός απο τη χοντρή με την οποία οποία μπορείς να γελάς δίχως τύψεις, αφού στο τέλος θα τα καταφέρει σαν όλους εμάς τους φυσιολογικούς μη-χοντρούς, μπηκώζ Χόλιγουντ”.

Ακολουθεί το San Andreas, με τον μουσκουλά Rock να προσπαθεί να αντιμετωπίσει αγχωμένος τις απανωτές βιβλικές καταστροφές που επιφέρει ένας τιτανοτεράστιος σεισμός. Man VS Earthquake, σημειώσατε 1. Διότι μάμα-αμέρικα, The Rock και “man will prevail against all odds”, και “τέτοια”.

Πράγματα που, γενικά, έχεις συνηθίσει να βλέπεις σε τέτοιες ταινίες, από τις οποίες δεν περιμένεις πια και τίποτα περισσότερο. Τα έχεις δει όλα. Τι παραπάνω θα μπορούσες να δεις;

Διάλειμα ολίγων λεπτών

Εδώ διακόπτω την μέχρι τώρα παρουσίαση μας για να εξηγήσω κάτι αρκετά σημαντικό: την ταινία την είδα με την γυναίκα μου. Η γυναίκα μου δεν βλέπει “τέτοιες ταινίες”. Και όταν τις βλέπει είναι για “να μου κάνει την χάρη” ή διότι έχει πέσει τέτοιο… “πιπίλισμα” απο τη διαφήμιση τους, ώστε… νιώθεις τύψεις “αν δεν τις έχεις δει και εσύ”. Προφανώς στην περίπτωση του Mad Max μιλάμε για την δεύτερη πιθανότητα, αφού η ταινία σχολιάστηκε ακόμα και από… “γυναικεία” περιοδικά και σχετικές εκπομπές, με όλους να λένε τα καλύτερα. Δεν υπάρχει ούτε ένας που να έχει πει κάτι αρνητικό.

Mad Max Fury Road

Πριν πάμε, αφού το είχαμε αποφασίσει, της είχα προτείνει να της βρω και να της βάλω να δει μία από τις παλαιότερες ταινίες της σειράς, εξηγώντας της πως μέσα από αυτές ο Mel Gibson, που της αρέσει ως ηθοποιός, “έγινε γνωστός και έχτισε καριέρα”. Και μόνο λόγω του θέματος τους, η απάντηση ήταν αρνητική. Για “το καινούγιο”, όμως, που “μιλάνε όλοι”, ε, ανάθεμα, θα έπρεπε να το έχουμε δει. Σωστά;

Υπάρχει λόγος που “κόβω” την παρουσίαση μας για να σου το πω αυτό. Θα καταλάβεις το “γιατί” στο τέλος.

Χώμα, μέταλλο, αίμα, βενζίνη, V8, Valhalla.

Τελειώνουν, λοιπόν, τα διαφημιστικά, ακολουθεί μια μικρή παρουσίαση σχετικά με το που βρίσκονται οι έξοδοι κινδύνου, και σχεδόν αμέσως μετά εμφανίζεται στην οθόνη ο Max, ακριβώς στην σκηνή που είχαμε δει στο πρώτο trailer που μας είχε τρελάνει, δίπλα από το αυτοκίνητό του να αγναντεύει την αχανή έρημο. “Ο κόσμος μου είναι αίμα και φωτιά”, λέει σχεδόν γρυλίζοντας.

Αντίθετα με το trailer, όμως, εδώ “απότομες φλασιές” κόβουν την αφήγηση, δείχνοντας εικόνες από δύο άτομα που προφανώς είναι η γυναίκα και το παιδί του. Αναμνήσεις που τον στοιχειώνουν. Μπαίνει στο αυτοκίνητο του, γκαζώνει, και μόλις ένα – δυο δευτερόλεπτα αργότερα, εμφανίζεται ένα ολόκληρο κομβόι αυτοκινήτων που τον κυνηγά.

Στο trailer φαινόταν “ένας μάγκας να γκαζώνει”. Εδώ, μέσα σε λιγότερα απο 5 λεπτά ταινίας, έχεις μάθει πως “βλέπεις έναν άντρα που τον στοιχειώνει το παρελθόν, έχει εγκαταλείψει κάθε ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο, και προσπαθεί απλά να επιβιώσει ενώ τον κυνηγούν όχι μόνο αναμνήσεις, αλλά και οι… νεο-βάρβαροι ενός κατεστραμένου μέλλοντος”.

mad_max_fury_road_001

Η διαφορά “δομής” με το trailer είναι πολύ – πολύ σημαντική. Στο πρώτο εκείνο trailer, αλλά και μέσα από κάθε άλλο trailer της ταινίας, δεν φαίνεται καθαρά το πώς ο George Miller χρησιμοποιεί την εικόνα, τον ήχο και το σφιχτό μοντάζ ως μέσο αφήγησης, μέσω του οποίου “κόβει λέξεις”.

Δεν “σου λέει”.

“Σου δείχνει”.

Μέσα σε αυτά τα πέντε πρώτα λεπτά έχεις “δει” όσα “θα σου έλεγε” μια άλλη τυπική περιπέτεια “της σειράς”. Και αν τολμήσεις να αποστρέψεις το βλέμμα σου από την οθόνη, θα έχεις χάσει είτε ένα σημαντικό κομμάτι του σεναρίου, είτε μία εκπληκτική στιγμή δράσης.

Αποτέλεσμα, να μένεις καθηλωμένος, αποσβολωμένος, “ρουφώντας” εικόνες, όχι, λάθος πάλι, “θεάματα”, που με τη σειρά τους “σε ρουφάνε” με το μεγαλείο και το… μέγεθος τους.

Δεν έχουν περάσει δέκα λεπτά ταινίας, και ο Max είναι αιχμάλωτος μιας ομάδας νεο-βάρβαρων, ηγέτης των οποίων είναι ο Ιμόρταν Τζό. Ναι, “ο τρομαχτικός τυπάς με τη μάσκα-σαν-σκελετό” που είδες στα trailers.

mad_max_fury_road_010

Ο Ιμόρταν Τζο που έχει αναγάγει τον εαυτό του σε επίπεδα Θεού, και μέσω της βίας έχει καταφέρει να δομήσει μια mini – αυτοκρατορία μέσα στην έρημο.

Στην αρχή βασίστηκε μόνο στην… προικισμένη σωματική του διάπλαση για να το καταφέρει, φτιάχνοντας γύρω του μία μικρή συμμορία πιστών ακόλουθων.

Στη συνέχεια, μαζί με αυτούς, έχτισε μία ολόκληρη μετα-μυθολογία, που συνδύαζε κομμάτια απο τα μοναδικά απομεινάρια τεχνολογίας στον πλανήτη μετά τις απανωτές καταστροφές, τα “αναλογικά” αυτοκίνητα “που τρέχουν με βενζίνη και νερό”, με τη… μυθολογία των Βίκινγκς για έναν “ένδοξο θάνατο”.

“Όποιος είναι καλός και υπάκουος, θα έχει το προνόμιο να οδηγήσει ένα απο τα αυτοκίνητα του στόλου του”.

“Όποιος πεθάνει ακολουθώντας τυφλά τις διαταγές του, κερδίζει εγγυημένα μια θέση στη Βαλχάλλα”.

Γύρω τους, ένα μάτσο εξαθλιωμένοι επιζήσαντες, που ικετεύουν για μία στάλα νερό, πρόθυμοι να κάνουν οτιδήποτε τους ζητήσει για αυτό.

Όλα τα παραπάνω ο Miller ΔΕΝ “τα λέει”. Ούτε καν τα δείχνει σε όλη την έκταση τους. Τα καταλαβαίνεις απο λίγες, μελετημένες εικόνες, και το πώς σου παρουσιάζει τη δομή του “κάστρου” του Ιμόρταν Τζο, στην πράξη μιας… σπηλιάς σε ένα βουνό, στην οποία έχει προσθέσει τεράστιους μηχανισμούς που εκτελούν δυο και μόνο λειτουργίες: ο ένας ελέγχει τη ροή του νερού. Ο άλλος είναι ένα… ανυψωτικό μηχάνημα για τα αυτοκίνητα του στόλου του.

Εκεί έχει βρεθεί ο Max, και απο εκεί δεν καταφέρνει να αποδράσει, μα… “τον παίρνουν σηκωτό” – κυριολεκτικά, καθώς ξεκινούν το κυνήγι της στρατηγού Φιουριόζα.

Βλέπεις, το πιο πολύτιμο αγαθό σε αυτό τον κόσμο των εξαθλιωμένων, αμέσως μετά το νερό, τη βενζίνη και… τα μούσκουλα, είναι οι γυναίκες. Οι πιο “άφθαρτες” απο την καταστροφή γυναίκες, οι πιο “εμφανίσημες”, που ο Ιμόρταν Τζο κρατά για την πάρτη του, για να του δώσουν… διαδόχους. Όσο το δυνατόν πιο τέλειους, πιο άφθαρτους, σε σχέση με τον υπόλοιπο, μίζερο και εξαθλιωμένο κοσμάκη.

Και η Φιουριόζα μόλις βοήθησε πέντε απο αυτές, ανάμεσα τους και “την πιο αγαπημένη του”, να αποδράσουν.

mad_max_fury_road_009

Τώρα, θα μου πεις, “σου χάλασα όλη την ταινία”.

Αμ δε.

Όλα τα παραπάνω είναι τα πρώτα… 15 – 20 λεπτά. Και τα περισσότερα “τα βλέπεις σε εικόνες και δράση”. Τα νιώθεις. Τα βιώνεις. Δεν “στα λένε”.

Και που “στα είπα”, δηλαδή, δεν άλλαξε τίποτα, δεν έχασες τίποτα. Διότι άλλο το “να στο λένε”, άλλο το να το βλέπεις.

Είναι σαν, βρε παιδάκι μου, να προσπαθεί κάποιος να σου… περιγράψει τη Μόνα Λίζα! Το ίδιο είναι; Ακριβώς, δηλαδή, σαν τη… διαφήμιση – ικεσία του Mega για “βιντεάκια απο αυτόπτες μάρτυρες”! Είπαμε, “άλλο να στο λένε, άλλο να το βλέπεις”.

!!!!!!

Ναι, αυτό είναι τίτλος. Για την ακρίβεια, μεσότιτλος, αφού “ο κανονικός τίτλος μας βρίσκεται εκεί επάνω”.

Αυτός ο τίτλος σηματοδοτεί και την αρχή του τέλους για αυτή την παρουσίαση, αφού δεν χρειάζεται να σου πω πολλά περισσότερα για την ταινία. Βλέπεις, από εκεί και έπειτα, και όπως ίσως έχεις διαβάσει και αλλού, η ταινία δεν είναι παρά ένα τεράστιο κυνηγητό, με τον Ιμόρταν Τζο και το στόλο του στο κατόπι της Φιουριόζα και του Μαξ, που προσπαθούν να ξεφύγουν καβάλα σε ένα τεράστιο αρματωμένο βυτιοφόρο.

Παρέα τους, οι πέντε “σύζυγοί” του Ιμόρταν Τζο, που παρά το ότι έχουν εμφάνιση μοντέλων, δεν είναι “άχρηστες” – όπως θα περίμενες απο οποιαδήποτε άλλη ταινία. Δεν υπάρχουν ως “eye candy”, αλλά ως πραγματικοί, “τρισδιάστατοι” χαρακτήρες, καθένας από τους οποίους νιώθεις πως έχει το δικό του backstory – το οποίο, όμως, δεν χρειάζεται να μάθεις στην προκειμένη περίπτωση.

mad_max_fury_road_006

Η ταινία “τρέχει” με καταιγιστικούς ρυθμούς, ενώ η δράση της δεν περιορίζεται “στα οχήματα”, έτσι όπως μας είχαν δώσει την εντύπωση τα trailers της ταινίας. Τσου. Αντίθετα, θα δεις δράση ΜΕ οχήματα, ΕΠΑΝΩ στα οχήματα, ΣΤΟ ΠΛΑΙ των οχημάτων και, ναι, ΚΑΤΩ απο τα οχήματα. Παντού. Στο επίκεντρο βρίσκονται πάντα αυτά, τα τρελά οχήματα…

Ody's thoughts

Διάλειμα νο.2: …για τα οποία (οχήματα) η σύζυγος, που, θυμίζω, “δεν βλέπει τέτοιες ταινίες” και “δεν της αρέσουν αυτά”, γύρισε κάποια στιγμή και μου είπε “δεν ξέρω ποιό να πρωτοδιαλέξω!”…

…και μέσα στο κεντρικό από αυτά, στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος, η Φιουριόζα. Παρέα με τις “νύφες” που το έσκασαν. Και τον Max.

Ναι, ο Max ΔΕΝ είναι ο πρωταγωνιστής της ταινίας.

Φαντάζομαι πως αυτό το είχες διαβάσει και αλλού.

mad_max_fury_road_002

Η Theron κλέβει την παράσταση, ενώ ήδη συζητείται το πώς ίσως αντί για ένα sequel στην ταινία δούμε να γενιέται και μια παράλληλη σειρά, ένα δεύτερο sequel, με αυτήν στον πρωταγωνιστικό ρόλο ενός “αδελφού franchise”.

Ναι, είναι ΤΟΣΟ “καλή”.

Ο πραγματικός “πρωταγωνιστής”

Ό,τι και να λέμε, όμως, για τον Ιμόρταν Τζό, την Φιουριόζα και τον Μαξ, ο πραγματικός “πρωταγωνιστής” είναι, όλως περιέργως, η έρημος. Δεν ξέρω πώς να σου το εξηγήσω, αλλά τα πλάνα που έχει “χτίσει” ο Miller καταφέρνουν κάτι μοναδικό, κάτι απίστευτο, που προσωπικά έχω δει μόνο σε παιχνίδια, σε ελάχιστα παιχνίδια, και σχεδόν ποτέ σε κάποια ταινία.

Εντάξει, εντάξει… Θα προσπαθήσω να στο εξηγήσω. Έχει να κάνει με την “κλίμακα”.

mad_max_fury_road_004

Έχεις παίξει God of War; Ico; Shadow of the Colossus;

Ε, αυτό!

Υπάρχει, που λες, αυτό που λέμε “κλίμακα” σε ό,τι βλέπουμε. “Scale”. Δεν είναι εύκολο να καταλάβεις το μέγεθος ενός αντικειμένου, την “έκταση” ενός πλάνου, αν δεν έχεις “κάτι” για σύγκριση.

Σκέψου, για παράδειγμα, ένα πλάνο απο μια ταινία με τον Godzilla, και δίπλα του ανθρώπους “να μοιάζουν σαν μυρμήγκια”. Τσουπ: κατάλαβες “την κλίμακα”. Κατάλαβες πως “ο Γκοντζίλας είναι τόοοοοσο μεγάλος, ώστε δίπλα του ένας άνθρωπος μοιάζει με μυρμήγκι”.

Τα God of War, λοιπόν, και λίγα, ελάχιστα παιχνίδια “σαν αυτό”, δεν σου δίνουν την αίσθηση της κλίμακας με διαφορετικά πλάνα. Αντίθετα, κάνουν “travelling” της κάμερας ΜΕΣΑ απο τη δράση, ώστε το πλάνο να “απλώνεται” για να μπορείς να δεις όλη την έκταση του… μπάχαλου, στη συνέχεια “ζουμάροντας” στη δράση ή σε ένα σημείο ενδιαφέροντος. Δίχως να αλλάζει το πλάνο. Πάλι και πάλι.

Αντί, δηλαδή, και για να χρησιμοποιήσουμε… λεξιλόγιο απο τον κόσμο του Max, να σου δείξουν πρώτα ένα “μικρούλι” βυτιοφόρο και μετά ένα χίλιες φορές μεγαλύτερο βουνό, με το βυτιοφόρο να μοιάζει σαν… οδοντογλυφίδα δίπλα του, σου ξεκινούν το πλάνο δείχνοντας ολόκληρο το βουνό, και “ζουμάρουν” στο βυτιοφόρο καθώς-αυτό-κινείται και χωρίς την παραμικρή διακοπή στη δράση. ΈΝΑ πλάνο. Όχι πολλά και διαφορετικά.

Αυτό δίνει την αίσθηση μιας “συνεχόμενης ροής” στην κίνηση και, ταυτόχρονα, σε βοηθά να εστιάζεις συνέχεια σε “σημεία αναφοράς” μέσα της, ώστε να μην… χάνεσαι όταν γίνεται ο κακός χαμός.

ΑΥΤΟ κάνει ο George Miller, αλλά σε μια κλίμακα που δεν έχεις ξαναδεί σε ταινία “με live action”, “χωρίς εφέ”. Ναι, ΕΧΕΙ εφέ, αλλά ΔΕΝ είναι, βρε παιδάκι μου, σαν τις εμφανώς digital ορδές των orcs στα Lord of the Rings, με τους πρωταγωνιστές να μοιάζουν σαν τον… Bob Hoskins στο “Ποιός παγίδευσε τον Ρότζερ Ράμπιτ”, πραγματικά πλάσματα εν μέσω “τεχνητών” χαρακτήρων και πλάνων.

Εδώ όλα είναι αληθινά.

Η κάμερα “ταξιδεύει” απο δεκάδες χιλιόμετρα μακριά απο τη δράση για να κολλήσει στο καπό ενός φορτηγού όπου πλακώνεται ο Max με ένα γομάρι, ενώ ακριβώς πίσω του – στο ίδιο πλάνο – η Φιουριόζα προσπαθεί να αποκρούσει επιθέσεις απο άλλους, ενώ – στο ίδιο πλάνο – “τρελοί” επάνω σε τεράστια ακόντια προσπαθούν να καβαλήσουν το όχημα, ενώ – στο ίδιο πλάνο – άλλα οχήματα ανατινάζονται γύρω τους.

Ody's thoughts

Διάλειμα νο. 3: …και η σύζυγός σχολιάζει, μετά το τέλος της ταινίας, πως ενώ έβλεπες ασταμάτητα ΤΟ μπάχαλο, “…ήταν η μοναδική περιπέτεια που έχω δει εδώ και χρόνια όπου καταλάβαινες τι γινόταν ανά πάσα στιγμή”.

Not the end

Και αφού δεν έχουμε και πολλά περισσότερα να πούμε (τι, “θέλεις να σου περιγράψω την καταδίωξη και το πώς φαίνονται οι εκρήξεις”;!), πάμε στην εξήγηση του “γιατί έχωσα εκείνη την σπόντα στην αρχή της παρουσίασης”.

mad_max_fury_road_008

Βγαίνοντας, επηρεασμένος απο την απουσία ουσιαστικού σεναρίου (θυμίζω: “όλη η ταινία είναι μια καταδίωξη”), και έχοντας μόλις δει τα Ex Machina και Chappie (που “πουλάνε σενάριο” και “μεγάλες ιδέες” μαζί με την – όποια – δράση τους), είπα στο έτερον ήμισυ, “εντάξει, δεν ήταν και τόσο καλό όσο το περίμενα”.

Ο βλάσφημος.

Δεν είχα συνειδητοποιήσει ακόμα, μέσα στην έκρηξη αδρεναλίνης, πως είχα ασυναίσθητα ξεστομίσει “μα, τι κάνουν, ΤΙ ΚΑΝΟΥΝ ΟΙ ΤΡΕΛΟΙ;!” περισσότερες απο δέκα φορές κατά τη διάρκεια της ταινίας, κολλημένος στην οθόνη δίχως να μπορώ να αποστρέψω το βλέμα μου (και χωρίς, το ομολογώ, να έχω καταλάβει καν πως δυο φορές βούτηξα τα δάχτυλα μου και όχι νάτσος στο λιωμένο τυρί, μέχρι να… φτάσουν στο στόμα μου).

Γιατί “η σπόντα”, λοιπόν;

Διότι, απλά, το τελευταίο σχόλιο της συζύγου, καθώς βγαίναμε από την αίθουσα, ήταν πως “τώρα θέλει να δει και τα υπόλοιπα”.

“Τα υπόλοιπα” που, θυμίζω, μέχρι το Mad Max: Fury Road δεν ήθελε ούτε να ακούσει για αυτά, δεν της είχαν κάνει το παραμικρό “κλικ”, και θεωρητικά είναι όλα “ταινίες μιας κατηγορίας για την οποία δεν είχε το παραμικρό ενδιαφέρον”.

mad_max_mel_gibson_003

Αν το Mad Max: Fury Road κατάφερε να κάνει… “πιστή” τη σύζυγο μου (“She’s a believer!” που λένε και οι αμέρικανς), αυτό σημαίνει πως, ναι, η ταινία είναι ικανή να εντυπωσιάσει τους πάντες, ακόμα και αν δεν έχουν το παραμικρό ενδιαφέρον για αυτό το είδος ταινιών.

Φαντάσου, τώρα, τι θα κάνει σε εσένα, “που σου αρέσουν κάτι τέτοια”.

...γνωστός και ως Οδυσσέας Κουράφαλος, αρχικός υπεύθυνος για το unregistered. Συντάκτης, γραφίστας, "μαλτιμηντιάς", φανατικός της science fiction και των αστείων γατιών στου ιντερνέτ. "Δηλώνω graphics whore" (παίζω Ms. Pac-Man στο MAME με 2xSAL και το πρώτο Max Payne με FXAA antialiasing). Load "unreg*",8,1.