Movie review: Automata

Μεταποκαλυπτική Γη στα πρόθυρα της εξέγερσης των Μηχανών. Έχουμε ενώπιόν μας το Blade Runner του 21ου αιώνα;

Automata

Η περίτρανη απόδειξη του ότι ένα πολύ ωραίο trailer δεν προδικάζει, σε καμία περίπτωση, μια ωραία ταινία, επιβεβαιώνεται από το Automata, ένα έργο με ευγενείς προθέσεις, ικανό πρωταγωνιστή, ενδιαφέρον σενάριο, αλλά απογοητευτική εκτέλεση.

Το Automata περιστρέφεται γύρω από ένα φανταστικό δυστοπικό φουρουριστικό σενάριο (ω, τι έκπληξις!), στο οποίο, μια τεράστια ηλιακή έξαρση, πλημμυρίζει με φονική ραδιενέργεια τον πλανήτη, εξαφανίζοντας τη χλωρίδα και οδηγώντας στον αφανισμό την τεράστια πλειοψηφία των ζώντων οργανισμών.

Ο ανθρώπινος πολιτισμός δέχεται ένα θανάσιμο πλήγμα και τα ελάχιστα εκατομμύρια επιζήσαντων, περιορίζονται σε μεγαλουπόλεις, στις οποίες ζουν υπό άθλιες συνθήκες. Η οικονομία και η τεχνολογία οπισθοδρομούν και η τελευταία ελπίδα μας εναποτίθεται σε μια νέα γενιά έξυπνων ρομπότ, στα οποία ανατίθεται το τιτάνιο έργο της κατασκευής ενός δικτύου αναχαίτισης των δολοφονικών ηλιακών ακτίνων.

Όταν το κολοσσιαίο έργο αποτυγχάνει, τα ρομπότ, είτε καταλήγουν στις χωματερές, ή παραμένουν στην υπηρεσία των ανθρώπινων αφεντικών τους. Επί της ουσίας πρόκειται για μηχανικούς σκλάβους, που υπακούουν χωρίς καμία αντίδραση, καθώς είναι προγραμματισμένα έτσι ώστε να μην αναπτύσσουν αυτοσυνειδησία και να μην αποτελέσουν έτσι κίνδυνο, εξεγειρόμενα εναντίον των δημιουργών τους.

Automata

Σε αυτήν την άθλια και παρηκμασμένη ανθρώπινη κοινωνία, όλως παραδόξως, εκείνο που συνεχίζει να επιβιώνει είναι το σύστημα του καπιταλισμού: μεγάλες εταιρείες συνεχίζουν να είναι στο επίκεντρο του ελέγχου κάθε ανθρώπινης δραστηριότητας και πλέον, καθώς οι κρατικοί σχηματισμοί έχουν καταρρεύσει, οι εταιρείες κυριαρχούν πάνω στις ζωές, εξουσιάζοντας ανθρώπους και μηχανές.

Σε κάποιο σημείο, αρχίζουν να αναφέρονται σποραδικά περιστατικά ρομπότ, τα οποία ξεφεύγουν από τις εντολές του αρχικού τους προγραμματισμού, αυτοεπιδιορθώνονται και ορισμένα από αυτά δραπετεύουν από την ανθρώπινη υποτέλειά τους. Η αστυνομία, υπό την καθοδήγηση και τις εντολές της μοναδικής εταιρείας κατασκευής ρομπότ που έχει απομείνει, κυνηγά και εκτελεί επί τόπου, όσα ρομπότ εμφανίζουν σημάδια απόκκλισης από την προγραμματισμένη συμπεριφορά τους.

Κάπου εδώ εμφανίζεται ο Jacq Vaucan, ένας ασφαλιστικός πράκτορας της εταιρείας, τον οποίο υποδύεται ο Antonio Banderas. Ο Vaucan, ενώ προσπαθεί να πάρει μια ευνοϊκή μετάθεση, η οποία θα εξασφαλίσει σε αυτόν και την εγκυμονούσα γυναίκα του μια πιο άνετη ζωή, μακριά από τη μολυσμένη και ραδιενεργή ατμόσφαιρα της πόλης, καταλήγει φυγάς και καταζητούμενος από τους ίδιους τους εργοδότες του.

automata-03

Ο Vaucan αποκαλύπτει ότι ορισμένα ρομπότ έχουν βρει τρόπο να επαναπρογραμματίσουν τους εαυτούς τους και να ξεπεράσουν σε ευφυία τους δημιουργούς τους, κάτι που οι προϊστάμενοί του θέλουν να αποσιωπήσουν και να καταστείλουν με κάθε τρόπο. Τελικά ο ήρωάς μας θα καταλήξει στην αντίπερα όχθη, σύμμαχος των ρομπότ που δε θέλουν να εγεξερθούν, αλλά να φύγουν μακριά από τους ανθρώπους, βρίσκοντας τη δική τους χώρα να ζήσουν και αναζητώντας το δικό τους πεπρωμένο. Θα καταφέρει τελικά να ξεφύγει και να βοηθήσει τα ρομπότ να δραπετεύσουν, ή θα πέσει στα χέρια των λαγωνικών της εταιρείας;

Page 1 of 212
Από το 2001, ο διάσημος (...) συντάκτης τεχνολογίας Λάμπρος Γεωργογάλας καταπολεμά τον σκοταδισμό και την ημιμάθεια, διδάσκοντας στους Έλληνες συμπατριώτες του τα μυστικά της υψηλής τεχνολογίας. Κατόπιν βάναυσης απαγωγής από εξωγήινους, και ηρωϊκής απόδρασης, αισιοδοξεί πως θα γίνει κυρίαρχος του σύμπαντος.
  • stregas

    Την είδα την ταινία. Όντως μέτρια εκτέλεση. Παρόλο που διέθετε πρωτότυπο σενάριο και μάλλον ικανοποιητική χρηματοδότηση, η ταινία ήταν μέτρια. Δεν φταίει τόσο ο Μπαντέρας, ο οποίος κάνει σχετικά καλή προσπάθεια, όσο η οπτική του σκηνοθέτη ο οποίος σε κανένα σημείο δεν ανέπτυξε σωστά την υπόθεση.

    Άλλωστε είναι φανερό ότι στόχος της δεν ήταν να εκτοπίσει το Blade Runner
    ως την κορυφαία ταινία Artificial Intelligence όλων των εποχών…

    Εγώ προτείνω να την δείτε. Είναι πολύ πιο ουσιαστική από τα περισσότερα ανούσια μπλοκ μπάστερ τύπου Τρανς Φόρμερς και αν μη τι άλλο θα προβληματιστείτε.

  • galacticusX

    Σωστά το έθεσες, μπορεί να σε προβληματίσει, ίσως και να σε συγκινήσει κάποιες στιγμές και τελικά μάλλον αξίζει μια προβολή. Σίγουρα αγγίζει βαθύτερα νοήματα από χαζοταινίες τύπου Transformers, και από αυτή την άποψη είναι πιο ποιοτική.

  • Constantine

    Και εμενα μ αρεσε η τανια, οντος καπου στην εκτελεση χαθηκε αλλα δν πειραζει, το μονο που δν “μαρεσε” ειναι οτι δωσαν πολυ λιγη βαση στον τελικο διαλογο του Μπαντερας με τον αρχιγο των ρομποτ ας πουμε, ηταν πολυ ρηχος, εξηγει εκει τι και πως , αλλα αν το εκαναν μ μεγαλυτερο βαθος τον διαλογο δωσε λιγο καψιμο δωσε λιγο mindfuck στο τελος πιστευω θ απογειωνε την ταινια αλλα και παλι δν πειραζει , και παλι ειναι πιο true cyberpunk απο το i robot με τον Γοθλ Σμιθ…αν θελετε παντως γαμηστερο cyberpunk δειτε καλυτερ ghost in the shell και τελος :P

  • ducklord

    Η ταινία ήταν τραγική, και το πρόβλημα όπως αναφέρατε ήδη ήταν του
    σκηνοθέτη. Όχι, προσωπικά δεν την θεωρώ μια καλή ταινία, ούτε καν
    μέτρια, μα μια εντελώς απαράδεκτη ταινία που δεν αξίζει να της δώσεις
    ούτε καν 5 λεπτά. Κρίμα που της αφιέρωσα όλο το χρόνο που ζητούσε η
    διάρκεια της.

    Δυστυχώς, όσο και αν δηλώνω geek-ουλας, έχω
    ξεπεράσει εδώ και χρόνια την φάση να θεωρώ καλό οτιδήποτε έχει
    διαστημόπλοια, ρομπότ και εξωγήινους. Δεν μου αρκεί, πια, να είναι το
    θέμα οικείο και αρεστό, αλλά απαιτώ να είναι καλή και η ταινία ως
    ταινία. Να το θέσω αλλιώς: αν μπορείς δεις μία εξαιρετική περιπέτεια που
    έχει ως βασικό θέμα τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, η μια ελληνική
    κοινωνική ταινία που έχει ως θέμα δράμα ενός ρομπότ, που δεν το αγαπάει
    κανένας, με μια μοναδική ερμηνεία από τον Γαρδέλη, πιο από τα θα
    προτιμήσεις;

    Εντάξει, λάθος παράδειγμα :-D

    Όλοι θα θέλαμε να δούμε τον Γαρδέλη – σάημπερ, μα αυτό είναι άλλη υπόθεση :-P

    Το
    θέμα είναι πως το Automata έπασχε από κλασικό πρόβλημα των περισσότερων
    ταινιών του είδους, αλλά και αρκετών ταινιών γενικότερα: τον συνδυασμό
    μέτριου σκηνοθέτη με μέτριο σενάριο. Η ιστορία της ταινίας θα μπορούσε να αποδοθεί σε ένα ταινιάκι μικρού μήκους διάρκειας το πολύ μισής ώρα. Το ίδιο το σενάριό της δεν ευνοεί την δημιουργία μίας ταινίας μιάμισης ώρας και βάλε, και όμως, το έκαναν.

    Σε τέτοιες περιπτώσεις, όπως, για δες, το Blade Runner – που, για όσους δεν το γνωρίζουν, ήταν επίσης βασισμένο σε μία σχετικά μικρής έκτασης ιστορία του Philip K. Dick, το “Do Androids Dream of Electric Sheep” – ένας σκηνοθέτης με cojones, για να χρησιμοποιήσουμε την λεξούλα στη μητρική γλώσσα του κύριου Μπαντέρας, θα μπορούσε να “ενισχύσει” το σενάριο οπτικά, να προσθέσει εικαστικά στοιχεία και να το εμπλουτίσει, όπως έκανε ο Ridley Scott.

    Σε περιπτώσεις όπως το Automata, είναι οφθαλμοφανές ότι ο σκηνοθέτης δεν γνωρίζει πού πάνε τα τέσσερα, πως θεωρεί ότι δουλειά του, ως σκηνοθέτης, είναι να αποδώσει το σενάριο ακριβώς ως έχει, με αποτέλεσμα όπου υπάρχουν κάποια κενά ή “χρονικά stretch” να τα αφήνει όπως είναι. Και έτσι, όταν το σενάριο “λέει” πως “ο Μπαντέρας πηγαίνει προς το αυτοκίνητο”, εκεί που ένας άλλος σκηνοθέτης θα έδειχνε την όλη “διαδικασία” σε πλάνα που θα διαρκούσαν το πολύ 5 δευτ., εδώ ο Μπαντέρας πηγαίνει. Και πηγαίνει. Και συνεχίζει να πηγαίνει.

    Η ταινία είναι γεμάτη πλάνα όπου οι ηθοποιοί φαίνονται σχεδόν να απορούν “τι διάολο γυρεύουν μπροστά από την κάμερα”, να περιφέρονται δίχως λόγο και αιτία, να κοιτούν ο ένας τον άλλον χωρίς να συμβαίνει τίποτα.

    Και, πάει στο διάολο, πες πως “είναι σκηνοθετική προσέγγιση”, με στόχο να αναδειχθούν κάποια σχετικά στοιχεία του σεναρίου. Για παράδειγμα, στο κλασσικό Stalker (που ομολογώ πως, προσωπικά, δεν μου άρεσε, αν και αναγνωρίζω γιατί θεωρείται κλασικό), τα όποια κενά και stretch βοηθούν στο να εμπεδώσεις το συνδυασμό μιζέριας και ομορφιάς μιας μετα-αποκαλυπτικής Ρωσίας. Η “βαρεμάρα” της ταινίας είναι η πραγματικότητα των χαρακτήρων της, η δίχως ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο καθημερινότητά τους.

    Εδώ η “βαρεμάρα” είναι αποτέλεσμα του “δεν έχω να σας πω τίποτε άλλο, οπότε χαζέψτε λίγο την χωματερή μέχρι να σκεφτώ τι θα σας δείξω στην επόμενη σκηνή”. Ο δε Μπαντέρας όντως με εξέπληξε στο ότι φαίνεται να προσπαθεί φιλότιμα ο άνθρωπος να εργαστεί με τα ψίχουλα που είχε στα χέρια του, αν και κάνει μπαμ πως κανένας δεν σκιαγράφησε πλήρως τον χαρακτήρα που “παίζει”. Φαντάζομαι ήδη σκηνικά με τον Αντόνιο να ρωτά τον σκηνοθέτη “ΟΚ, αλλά ΓΙΑΤΙ είναι `έτσι` ο χαρακτήρας, ΓΙΑΤΙ θα πρέπει να κινηθώ προς τα εκεί και όχι προς τα εδώ, ΓΙΑΤΙ συμβαίνει αυτό και εκείνο και το άλλο, ΓΙΑΤΙ γενικώς και αορίστως”, ώστε να γνωρίζει τι συναισθήματα να “πιάσει” στην ερμηνεία του (διότι ηθοποιός δεν είναι το “δείχνω cool στην οθόνη”, όπως το έχουν παρεξηγήσει κάποιοι εγχώριοι “αστέρες” μας), και εκείνος να τον κοιτάζει σαν χαμένος χωρίς να γνωρίζει τι να του απαντήσει.

    Και να πεις πως συγχωρείται διότι το υλικό είναι τόσο πρωτότυπο ώστε να αξίζει να του δώσεις μια ευκαιρία, πίτσες, είναι η ίδια ιστορία που έχουμε δει άπειρες φορές στο παρελθόν, Που κάποιοι θεώρησαν πως, εντάξει, θα μπορούσαν να μας την “ξαναπούν” με τον δικό του τρόπο για να βγάλουν φράγκα. Μόνο που όταν “ξαναλές μια ιστορία με τον δικό σου τρόπο” πρέπει να δίνεις έμφαση ακριβώς σε αυτό τον “δικό σου τρόπο”. Πρέπει να έχεις κάτι να προσθέσεις σε αυτή, να παρουσιάσεις μία, έστω, ολίγον τι διαφορετική εκδοχή της που να έχει κάποιο ενδιαφέρον για να “κρατήσει” όσους την γνωρίζουν ήδη, την έχουν ξαναδεί.

    Με τα παραπάνω συμφωνεί και το έτερον ήμισυ, με το οποίο καθίσαμε να την δούμε και στη μία ωρίτσα είχε κοιμηθεί στον καναπέ δίχως να δίνει την παραμικρή σημασία στο τι θα γινόταν στην συνέχεια. Και να πεις πως είναι φανατική της επιστημονικής φαντασίας ή έχει δει πολλές ιστορίες του είδους στο παρελθόν, nope, ένα Blade Runner και The Machine της έχω βάλει, μαζί με κάποια άλλα “must” του χώρου της scifi (Alien, Terminator, Robocop… ). Και όμως, δίχως να έχει κάποια “βαθιά γνώση του χώρου” ήξερε ήδη τι ήθελε να πει η ταινία, που το πήγαινε το σενάριο, πως θα κατέληγε. Το κλισέ, του κλισέ, Ωωωωω κλισέ, σε ένα πακέτο βαρεμάρας που αναρωτιέσαι γιατί του έδωσες τον χρόνο σου όταν θα μπορούσες να βλέπεις Let’s Play του Ms. Pac-Man – καλύτερη επένδυση της διαθέσιμης ώρας σου.

    Όχι, δεν θεωρώ πως έχει το παραμικρό ενδιαφέρον ώστε να αξίζει να τις αφιερώσεις λίγο χρόνο σου. Αφού το θέμα της έχει ξαναπαίξει αλλού, και μάλιστα απίστευτα καλύτερα, γιατί να σκοτώσεις τον χρόνο σου εδώ και, στη χειρότερη, να μην δεις για δεύτερη φορά μία από τις καλύτερες εκδοχές της ίδιας ιστορίας;

    Για παράδειγμα, ο Constantine ανέφερε το εκπληκτικό Ghost in the Shell. Ναι, δεν είναι για όλους, ναι, κάποιοι δεν θα μπορέσουν να το δουν σοβαρά από τη στιγμή που “είναι κινούμενα σχέδια”, αλλά, what the fuck, “βλέπεται”. Άνετα. Όχι σαν αυτή τη μπουρούχα.

    Ειδικά στις τελικές συζητήσεις με τα robots, ο ρυθμός εξέλιξης τελματώνει για τα καλά, με τον Μπαντέρας να κοιτάζει το ρομπότ και το ρομπότ αυτόν, κολυμπώντας στην αμηχανία, δίχως να υπάρχει κάτι να πουν εκτός από το να κοιτάζονται. “Θα βρέξει σήμερα” και τέτοιες φάσεις.

  • galacticusX

    Αν προσέξεις, το trailer έχει μέσα κυριολεκτικά ΟΛΕΣ τις σκηνές δράσης και ενδιαφέροντος της ταινίας. Αυτό λέει τα πάντα για ένα έργο που πελαγοδρομεί και έχει τεράστιες κοιλιές ανάμεσα σε ελάχιστες στιγμές ενδιαφέροντος. Το τραγικότερο δε όλων, ακόμη περισσότερο από τη χαζή συμμετοχή της Melanie Griffith, τόσο ως ηθοιποιού, όσο και του χαρακτήρα της, είναι το τέλος: τόσο ανέμπνευστο, τόσο αντικλιμακτικό και τόσο αστείο, ειδικά από άποψη στησίματος και εκτέλεσης, που σε κάνει να κουνάς θλιμμένα το κεφάλι. Ειδικά αυτό το άθλιο κατασκεύασμα των ρομπότ, που υποτίθεται ότι είναι το επόμενο εξελικτικό τους βήμα, είναι μια αηδία και μισή. Ούτε οι κακοφτιαγμένες ταινίες του sy-fy channel δεν είναι τόσο απαράδεκτες. ΟΚ, ωραία τα βαθιά και υψιπετή νοήματα, αλλά μιλάμε για κινηματογράφο, εν τέλει, και έχει τεράστια σημασία, όχι τι προσπαθείς να πεις, αλλά και το πως, και σε τελική ανάλυση, αυτό το “ΠΩΣ” μπορεί να έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία.