Μπορεί ένα ρομπότ να σε συγκινήσει με τη μουσική του;

Η απάντηση είναι “ναι”, αλλά η αρχική ερώτηση πρέπει να είναι διαφορετική

Το παραπάνω μουσικό βίντεο είναι αποτέλεσμα της συνεργασίας του γνωστού μουσικού Squarepusher με το ιαπωνικό ρομποτικό συγκρότημα Z-Machines. Η μουσική που έγραψε ο άγγλος μουσικός της ηλεκτρονικής σκηνής είναι γραμμένη ειδικά για τον ρομποτικό κιθαρίστα των Z-Machines, ο οποίος έχει 78 δάκτυλα, αλλά και τον ντράμερ που μπορεί να κρατήσει μέχρι και 21 μπαγκέτες. Το κομμάτι εντυπωσιάζει με το βαθμό πολυπλοκότητας και δεξιοτεχνίας και αντλεί την έμπνευσή του από τζαζίστες όπως ο Miles Davis ή ο δεξιοτέχνης της κιθάρας, Charlie Hunter.

Ο Squarepusher είναι ένας καλλιτέχνης που δηλώνει ενθουσιασμένος από την προοπτική της μουσικής εκτέλεσης, αλλά και της μουσικής σύνθεσης από ρομπότ και εκφράζει την πεποίθησή του ότι ο άνθρωπος μπορεί να συγκινηθεί και να ανταποκριθεί σε ένα τέτοιο μουσικό είδος, όπως ακριβώς ανταποκρίνεται και στη μουσική που γράφεται και εκτελείται από ανθρώπους. Επομένως η αρχική μας ερώτηση θα έπρεπε να αντικατασταθεί με την εξής: “μπορεί ένα ρομπότ να γράψει μουσική που θα συγκινήσει τον άνθρωπο;”.

Η αλήθεια είναι ότι τα τεχνικά μέσα πάντα επηρέασαν και πάντα θα επηρεάζουν, θα μεταμορφώνουν και θα μετασχηματίζουν τη μουσική δημιουργία. Ο ηλεκτρονικός ήχος έδωσε νέα εκφραστικά εργαλεία και πάντα περνά μέσα από διαφορετικές εκφάνσεις. Άλλοτε το μέσο τοποθετείται στο επίκεντρο, όπως έκαναν οι Kraftwerk και ο Jean Michel Jarre, κάτι λογικό, αφού τα ακούσματα των ηλεκτρονικών οργάνων ήταν εντελώς καινούρια και πρωτόγνωρα για εκείνη την εποχή.

Μπορεί με ανάλογο τρόπο η μουσική που εκτελείται από ρομπότ, αλλά και δημιουργείται με τη χρήση ευφυών αλγόριθμων, χωρίς τελικά την παρέμβαση ανθρώπου, να ανοίξει νέους ορίζοντες στη μουσική, γενικότερα. Πόση απήχηση θα έχει, ποιους θα εκφράζει, σε πόσους θα αρέσει, είναι άλλη ιστορία. Όπως επίσης άλλη ιστορία είναι κατά πόσο μπορεί ένας εξελιγμένος αλγόριθμος σύνθεσης μουσικής να φτιάξει μουσική που να είναι σε θέση να ξεγελάσει και να μας κάνει να νομίζουμε ότι προέρχεται από άνθρωπο και όχι από μηχανή. Σίγουρα θα υπάρξει και κάτι τέτοιο. Όμως, τι αξία θα έχει η μουσική, αν δεν αντικατοπτρίζει εσωτερικά κίνητρα, συναισθηματικές καταστάσεις και αφορμές του δημιουργού;

Αν πρόκειται για αμιγώς καλλιτεχνική έκφραση, τότε δεν το συζητάμε. Είναι ακόμη αρκετά μακριά στο μέλλον και αποτελεί μάλλον περισσότερο φιλοσοφικό ζήτημα το πότε και αν η τεχνητή ευφυία θα αρχίσει να παράγει γνήσια τέχνη. Όμως, για να είμαστε ειλικρινείς, πόση σχέση έχει η μοντέρνα μουσική σκηνή με την καλλιτεχνική έκφραση; Ο κόσμος θέλει Βανδή, Παπαρίζου, Nicki Minaj και Miley Cyrus. Στο τεράστιο φαστφουντάδικο της μουσικής βιομηχανίας με τα πολλά φράγκα, η ρομποτική μουσική σίγουρα θα βρει το δρόμο της, πολύ πιο γρήγορα απ’ ότι νομίζει κανείς.

Από το 2001, ο διάσημος (...) συντάκτης τεχνολογίας Λάμπρος Γεωργογάλας καταπολεμά τον σκοταδισμό και την ημιμάθεια, διδάσκοντας στους Έλληνες συμπατριώτες του τα μυστικά της υψηλής τεχνολογίας. Κατόπιν βάναυσης απαγωγής από εξωγήινους, και ηρωϊκής απόδρασης, αισιοδοξεί πως θα γίνει κυρίαρχος του σύμπαντος.