Αντίο Steve

Οι λέξεις γράφονται δύσκολα, όταν η είδηση αφορά το θάνατο ενός από τους μεγαλύτερους οραματιστές της εποχής μας, ένα από τα σημαντικότερα πρόσωπα στο χώρο της τεχνολογίας, τον άνθρωπο που όχι μόνο δημιούργησε τη μεγαλύτερη, σήμερα, τεχνολογική εταιρεία, αλλά και που άλλαξε ριζικά τον τρόπο με τον οποίο ζούμε. Ο Steven Paul Jobs άφησε σήμερα την τελευταία του πνοή, σε ηλικία μόλις 56 ετών. Και μπορεί οι περισσότεροι να τον γνωρίζουν ως “τον ηγέτη της Apple”, “τον άνθρωπο που μας έδωσε το iPhone και το iPad”, αλλά οι πιο “παλιοί” ανάμεσα μας, πάντα τον ήξεραν και θα τον θυμούνται σαν το… “ταλαντούχο κωλόπαιδο” που κατάφερε να σπάσει για πάντα το κατεστημένο της τεχνολογίας, να την μετατρέψει από “αυτό με το οποίο ασχολούνται οι geeks” σε καθημερινό αγαθό για όλους.

Ο επαναστάτης

Φαντασθείτε μια εποχή όπου οι υπολογιστές λειτουργούν “με εντολές”. Δεν “σου δείχνουν γραφικά”, παρά μόνο αν τους το ζητήσεις. Μπορούν να κάνουν ένα πράγμα κάθε φορά, και η χρήση τους γίνεται με πληκτρολόγιο. Περιστασιακά, συνδέεις σε αυτούς ένα μοχλό “για να παίξεις ένα παιχνίδι”. Τότε, ο Jobs παρουσιάζει τον πρώτο Mac, ή για την ακρίβεια “τον Apple II”, που, για μαντέψτε, παρουσιάζει γραφικά. Ο χειρισμός γίνεται με ένα περίεργο, για τους περισσότερους, εξάρτημα, που ακούει στο όνομα “ποντίκι”. Το πρώτο λιθαράκι για το “σήμερα” τον υπολογιστών είχε μπει στη βάση του, καθώς και ένα μεγάλο… “άντε κουρευτείτε” από τον Jobs σε όσους ήθελαν τους “σοβαρούς” υπολογιστές να χρησιμοποιούνται “μόνο με εντολές”. Τότε, το λεγόμενο “γραφικό περιβάλλον” των υπολογιστών βρισκόταν “κρυμμένο” σε εργαστήρια. Ο Jobs αναγνώρισε πως “ο απλός κόσμος” θα ενδιαφερόταν για αυτό. Πως ο “απλός κόσμος” θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει έναν, μέχρι τότε, “δύσκολο” υπολογιστή, αν η χρήση του γινόταν μέσω του παραδείγματος των εικονιδίων και της “επιφάνειας” εργασίας.

Λίγα χρόνια αργότερα, το δεύτερο “άντε κουρευτείτε” του Jobs δεν είχε να κάνει τόσο με το χώρο της τεχνολογίας, όσο του θεάματος – αν και αποτελούσε “γάμο” των δυο αυτών, θεωρητικά αντίθετων χώρων. Ενώ η Disney ακολουθούσε το παλιομοδίτικο μοντέλο της δημιουργίας ταινιών κινουμένων σχεδίων “στο χέρι”, και το 3D περιοριζόταν σε αρχιτεκτονικά σχέδια και κάποια περιστασιακά εφέ σε ταινίες, ο Jobs ίδρυε την Pixar, την πλέον επιτυχημένη εταιρεία δημιουργίας ταινιών κινουμένων σχεδίων. Συγνώμη. 3D κινουμένων σχεδίων. Το Toy Story έφτασε στους κινηματογράφους και τα υπόλοιπα… Μάλλον είναι ιστορία – η εταιρεία, μέχρι που “έφυγε” από τα χέρια του Jobs και “μπήκε” στην οικογένεια της Disney, έβγαζε μόνο μεγάλες επιτυχίες. Οι ταινίες της, αν και κινούμενα σχέδια, όχι μόνο “μιλούσαν” στα μικρά παιδιά, αλλά σέβονταν και τον “μεγάλο” θεατή, ενώ πάντα (μα πάντα) προσδιόριζαν την αιχμή της τεχνολογίας. Χάρη στο “παιδικό” Monsters Inc και τους προγραμματιστές της Pixar, και κατ’ επέκταση, χάρη στον Steve Jobs, έχουμε σήμερα ρεαλιστική τρισδιάστατη απεικόνιση ρούχων, μαλλιών, πολλών κανόνων της φυσικής.

Άξιο σημείωσης, το τότε slogan της Apple, χαρακτηριστικό όχι μόνο της ίδιας, αλλά ίσως ακόμη περισσότερο του Steve Jobs: “Think Different”… “Σκέψου διαφορετικά”… “Δες την αλλιώς”…

Και τότε, ο Jobs επικεντρώθηκε στο “καταναλωτικό” κομμάτι της τεχνολογίας.

Τεχνολογία “για το λαό”

Μάλλον οι περισσότεροι δεν γνώριζαν πως ο Jobs “κρυβόταν” πίσω από το Toy Story, το Monsters Inc., την Pixar. Και όσοι δεν ασχολούνταν με την τεχνολογία και τους υπολογιστές, δεν ήξεραν και τη σημασία που είχε ο Apple II όσον αφορά στο “πώς χρησιμοποιούμε σήμερα τους υπολογιστές μας”. Όλοι, όμως, ανεξαιρέτως, γνωρίζουν το iPod, το iPhone και το iPad, ίσως τις σημαντικότερες δημιουργίες της Apple και του Steve Jobs. Μέχρι τότε, οι υπολογιστές της Apple χαρακτηρίζονταν όχι μόνο από το ότι ήταν εύκολοι στη χρήση τους, αλλά και από το εξαιρετικό design τους. Ο Jobs είχε εμμονή με την εμφάνιση και την ευχρηστία, φανατικός οπαδός του “less is more”, σχεδόν σε πλήρη αντιδιαστολή με κάθε ανταγωνιστή του, με κάθε άλλο “geek”, με κάθε άλλο κατασκευαστή υπολογιστών και gadgets. Και για αυτό το iPod αποτέλεσε μια τεχνολογική επανάσταση.

Τα MP3s έδιναν και έπαιρναν στους υπολογιστές, και οι πρώτες ανεξάρτητες-από-υπολογιστές συσκευές αναπαραγωγής τους ήδη κυκλοφορούσαν στα καταστήματα. Ήταν μικρά “γκαντζετίδια” που απαιτούσαν… πτυχίο Πανεπιστημίου για να μπορέσεις να τα χρησιμοποιήσεις, ή, τουλάχιστον, έτσι τα έβλεπαν οι περισσότεροι. Βλέπετε, το format του MP3 εξακολουθούσε να είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με τους υπολογιστές, και έτσι αυτά τα gadgets παρουσιάζονταν ως “προέκταση του χόμπι”, απευθύνονταν σε όσους είχαν ήδη υπολογιστή, γνώριζαν πώς να τον χρησιμοποιούν, πώς να “μετατρέψουν” τη μουσική τους σε αυτό το format, πώς να τη “μεταφέρουν” σε έναν MP3 player. Το iPod, σε συνδυασμό με το iTunes, αποτελώντας τον απόλυτο προσδιορισμό του “less is more”, απλοποίησε τόσο όλη αυτή τη διαδικασία, ώστε τα MP3s “μπήκαν” σε κάθε τσεπάκι – και η μαγική συσκευή απλώθηκε σε κάθε άκρη του πλανήτη. Σήμερα τα MP3 players είναι ταυτόσημα με το iPod – και αν και, αντικειμενικά, υπάρχουν συσκευές που μπορεί να έχουν καλύτερη ποιότητα ήχου, περισσότερες δυνατότητες, καλύτερη “συνεργασία” με τους υπολογιστές που δεν κατασκευάζει η Apple, παραμένουν στην αφάνεια.

Λογική εξέλιξη του iPod, το iPhone. Όπως ακριβώς οι εταιρείες τεχνολογίας δεν είχαν καταφέρει να παράσχουν “απάντηση” στους υπολογιστές της Apple για χρόνια, όπως δεν είχαν αντίστοιχο του iPod για χρόνια, έτσι, τώρα, οι “πρωταγωνιστές” του χώρου της κινητής τηλεφωνίας έβλεπαν τη γη να ανοίγει κάτω από τα πόδια τους, καθώς ο Jobs παρουσίαζε μια συσκευή που, όπως έλεγαν μεγάλοι πρόεδροι αυτών ακριβώς των εταιρειών, “ήταν αδύνατον να υπάρξει”. Μια συσκευή φιλική στη χρήση, με τεράστια για τα δεδομένα της εποχής οθόνη, με εντυπωσιακή αναγνωσιμότητα και χρώματα. Μια συσκευή που μπορούσε όχι μόνο “να παίρνει τηλέφωνα” αλλά και να κάνει πολλά από τα πράγματα που μέχρι τότε κάναμε με τους υπολογιστές μας.

Ναι, υπήρχαν “smartphones” και πριν το iPhone. Όποιος, όμως, είχε ένα από αυτά, είχε ουκ ολίγες φορές… βλαστημήσει τα χρήματα που είχε “πετάξει” για μια συσκευή που άλλα υποσχόταν και άλλα έκανε. Τρανό παράδειγμα, τα Windows Mobile, το λειτουργικό της Microsoft που αυτομάτως… πέθανε με την έλευση του iPhone. Τα Windows Mobile υποτίθεται πως ήταν “ένας υπολογιστής στο τσεπάκι σου”, διαφημίζοντας ως βασικό ατού τους πως “μπορούσες να έχεις μαζί σου το γραφείο σου”. Και αυτό ήταν κάτι σχετικό. Υποτυπώδεις εκδόσεις του Word (που έμοιαζε περισσότερο με το Notepad των Windows), του Excel (ας μην το σχολιάσουμε) και του Powerpoint (μόνο για να βλέπεις, όχι για να δημιουργείς slideshows), και μια… βλογιοκομμένη έκδοση του Outlook (“διάβαζε και έστελνε mail” είναι μια αντικειμενική περιγραφή του πλήρους σετ δυνατοτήτων του) ήταν τα “προτερήματα” των Windows Mobile. Αυτά, μαζί με μια πασιέντζα και κάποιες κακοφτιαγμένες εφαρμογές. Οι δε οθόνες τους κυμαίνονταν γύρω στις 2-2,5”, ίσα-ίσα στο κατάλληλο μέγεθος για να μπορείς να βλέπεις ένα εικονίδιο δίπλα από τον… αντίχειρα σου. Και για αυτό ήταν υποχρεωτική η χρήση αυτών των συσκευών με “γραφίδα”, με ένα μικρό και άβολο “πενάκι” με το οποίο “σημάδευες” την οθόνη.

Η αντιπρόταση της Apple και του Jobs ήταν μια μεγαλύτερη αλλά και πιο άνετη συσκευή, με οθόνη αρκετά μεγάλη αλλά και σύστημα έτσι σχεδιασμένο ώστε να μπορείς “να το δουλέψεις” με τα δάχτυλα σου. Δεν χρειαζόταν “γραφίδα”. Δεν χρειαζόταν “παίδεμα”. Ήταν απλό, φιλικό, έξυπνο, όπως και όλα τα μέχρι τότε προϊόντα της εταιρείας. Και ναι, μπορεί να μην είχε εξαρχής υποστήριξη “Office”, όπως τα Windows Mobile, αλλά είχε το άλλο σημαντικό χαρακτηριστικό-επανάσταση της εποχής μας: “μικροεφαρμογές” που αναλάμβαναν να καλύψουν κάθε ανάγκη σου, που τώρα πια όλοι γνωρίζουμε με τον όρο του Jobs: “Apps”, μια συντομογραφία του “applications”, που ως τότε θεωρούταν… “αργκώ”.

Ο Jobs βρέθηκε στη θέση να μπορεί να… εκβιάσει τα δίκτυα κινητής, αναγκάζοντας τα “να δώσουν Internet στο λαό” αν ήθελαν να μπορούν να παρέχουν το iPhone στα προγράμματα τους. Το “mobile Internet”, μέχρι τότε πανάκριβο και προνόμιο των λίγων, βρέθηκε στα τσεπάκια όλου του κόσμου. Και οι μικροεφαρμογές, οι “Apps”, άρχισαν να… αυξάνονται και πληθύνονται, για να φτάσουμε στο σήμερα όπου ο αριθμός τους για τις συσκευές της Apple είναι σχεδόν αδύνατον να καταγραφεί.

Και μετά, ήρθε το iPad. “Ένα μεγάλο iPhone” για πολλούς -και όντως, έτσι ήταν- που, όμως, ο Jobs κατάφερε να “πλασάρει” διαφορετικά. Ναι, μπορεί το μέγεθος της οθόνης του να ήταν η βασικότερη από τις διαφορές του σε σχέση με το iPhone, μα αυτό αρκούσε, αφού σε συνδυασμό με το software μπορούσε να αλλάξει πλήρως τον τρόπο χρήσης του. Το software, εξάλλου, ήταν πάντα ένα από τα σημαντικότερα σημεία στα οποία η Apple υπερτερούσε. Το software ήταν αυτό που μας έδωσε το γραφικό περιβάλλον, που έκανε το iPod και, στη συνέχεια, το iPhone απλά στη χρήση.

Αντίο, μάγκα

Κλείνω το post σε πολύ πιο προσωπικό τόνο, αφού νιώθω… Ένα κενό. Δεν μπορώ να γράψω κάτι πέρα από όσα έγραψα, για το “τεχνολογικό” κομμάτι της ζωής του Steve. Ο Jobs ήταν ένα από τα άτομα που αγαπούσα να… μισώ. Όπως και πολλοί, άλλωστε. Ήταν γνωστό πως δεν συμπεριφερόταν καλά στους εργαζόμενους της Apple, αλλά ταυτόχρονα ήταν γνωστό πως ο λόγος που το έκανε αυτό ήταν η τελειομανία του, η εμμονή του με το να ξεπεράσει τα όρια. Όσο και αν δεν μου άρεσε, προσωπικά, το πρώτο κομμάτι της εξίσωσης -που ήταν και αυτό στο οποίο έδινα σημασία, και για το οποίο πάντα κατακρίνω άτομα με τέτοια συμπεριφορά- τόσο σέβομαι το δεύτερο, το οποίο και κατανοώ απόλυτα.

Ο Steve Jobs ήταν ένας από τους σημαντικότερους “πρωταγωνιστές” του χώρου που αποτέλεσε το μεράκι μου και, αργότερα, τη δουλειά μου. Μεγάλωσα με περιοδικά, και υπολογιστές, και παιχνίδια, και προγράμματα, και λύσεις τεχνολογίας, όπου πάντα τον έβλεπα, πάντα έκανε με κάποιο μαγικό τρόπο την εμφάνιση του, πάντα άλλαζε αυτά που με τόσο κόπο είχα πασχίσει για να μάθω. Τον… μισούσα για αυτό, για τις συνεχείς ανατροπές, για το “σπάσιμο των κανόνων”, όπως τον… μισούσα για το ότι κατάφερε να μετατρέψει το πολυαγαπημένο χόμπι μου, το δικό μου χόμπι, αυτό που είχα εγώ και “λίγοι άλλοι” (μόλις κάτι δεκάδες χιλιάδες στον πλανήτη) σε κάτι το “απλό”, κάτι το “καταναλωτικό”.

Πάλευα για μήνες να βρω έναν εύκολο και αποτελεσματικό τρόπο να έχω πάντα μαζί μου τις σημειώσεις μου. Να μπορώ να οργανωθώ. Να μπορώ να παλέψω με την καθημερινότητα μου, με τη ζωή μου, με την εργασία μου. Όταν το βρήκα, δεν πρόλαβα να χαρώ, και ο Jobs, για ακόμη μια φορά, “τράβηξε το χαλί” κάτω από τα πόδια όποιου ασχολείται με την τεχνολογία, και φυσικά και τα δικά μου, και το μετέτρεψε σε ένα “άγγιγμα της οθόνης” για όλους μας. Για εμένα, για εσένα, για όλο τον πλανήτη. Στο ενδιάμεσο, είχε φροντίσει να μου παράσχει μερικές από τις πιο αγαπημένες ταινίες μου, με τις οποίες είχα μαγευτεί, είχα γελάσει, είχα κλάψει. Χωρίς να θέλω να το παραδεχτώ, αυτός, οι δημιουργίες, οι σκέψεις, τα “κατορθώματα” του, είναι, πια, ένα κομμάτι του ποιος είμαι, του τι έκανα μέχρι τώρα στη ζωή μου, του πως σκέφτομαι και του πως θα συνεχίσω. Και δεν μπορώ να σκεφτώ άλλον άνθρωπο για τον οποίο να μπορώ να πω το ίδιο πράγμα, πέρα από τους γονείς μου, τη σύζυγο μου, τους πολύ στενούς φίλους μου. Η διαφορά είναι πως τον Steve δεν τον γνώρισα ποτέ από κοντά – και όμως, “με άλλαξε” τόσο όσο αυτοί.

Αντίο, λοιπόν, Steve.

...γνωστός και ως Οδυσσέας Κουράφαλος, αρχικός υπεύθυνος για το unregistered. Συντάκτης, γραφίστας, "μαλτιμηντιάς", φανατικός της science fiction και των αστείων γατιών στου ιντερνέτ. "Δηλώνω graphics whore" (παίζω Ms. Pac-Man στο MAME με 2xSAL και το πρώτο Max Payne με FXAA antialiasing). Load "unreg*",8,1.
  • Lefteris Marrek

    No comment..